Υφαντική

Το Γεράκι κατέχει μια ξεχωριστή θέση στις κοινότητες υφαντικής τέχνης της Ελλάδας. Αρχαιολογικά ευρήματα, υλικές μαρτυρίες και γραπτές πηγές αναδεικνύουν ότι οι γυναίκες του Γερακίου ασχολούνται με την υφαντική από την εποχή του Χαλκού μέχρι τον Μεσαίωνα καθώς και στη σύγχρονη εποχή. Η συνέχεια της υφαντικής ανά τους αιώνες κάνει το χωριό αυτό να ξεχωρίζει από όλα τα άλλα. Η υφαντική ήταν πρωτίστως οικιακή δραστηριότητα, όπως δείχνουν αρχαία ευρήματα, ενώ τα μεσαιωνικά κατάλοιπα στο Γεράκι αποκάλυψαν επίσης ένα οργανωμένο εργαστήριο. Πράγματι, κατά τη σύγχρονη περίοδο, οι υφάντρες του χωριού δημιουργούσαν κιλίμια τόσο για οικιακή όσο και για εμπορική χρήση, κάτι που συνεχίζεται και σήμερα. Το Γεράκι ήταν ιδιαίτερα γνωστό ως τόπος παραγωγής προικοδοτούμενων κιλιμιών. Αυτά τα κιλίμια προορίζονταν για προίκες και τα συναντάει κανείς σε όλη τη Λακωνία, καθώς και στην Αθήνα, την Πάτρα, τη Δημητσάνα και αλλού. Ιστορικά, οι οικογένειες έδιναν κιλίμια σε εκκλησίες ως αναθηματικές προσφορές για να ζητήσουν τη θεία βοήθεια σε περιόδους ανάγκης. Κιλίμια από το Γεράκι βρίσκονται επίσης σε εκκλησίες και μοναστήρια καθώς και σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τα έργα που υφάνθηκαν από τα χέρια των υφαντριών του Γερακίου αποτελούν πηγή τεράστιας υπερηφάνειας για πολλές οικογένειες. Πολλά από αυτά τα κιλίμια παραμένουν στις οικογένειες για γενιές, και είτε εκτίθενται στο σπίτι είτε προστατεύονται σε μπαούλα.

Οι γυναίκες του Γερακίου έχουν αναγνωριστεί εδώ και πολύ καιρό για την ικανότητά τους στην τέχνη της υφαντικής. Σε απογραφή που έγινε στο Γεράκι το 1946, καταγράφηκαν περισσότεροι από 200 ενεργοί αργαλειοί, ο σημαντικότερος και μεγαλύτερος αριθμός στη Λακωνία. Σύμφωνα με τοπικές πηγές, ένα κιλίμι με το δέντρο της ζωής που υφάνθηκε από μια ανύπαντρη γυναίκα ονομαζόμενη Ελένη Μόρφα κέρδισε βραβείο από διεθνή κριτική επιτροπή στην Παγκόσμια Έκθεση της Βιέννης το 1873. Το έργο της Ελένης Κουτσοβασίλη και της Διαμάντως Γιάννε απέσπασε ακόμη ένα βραβείο στην 8η Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης το 1933. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της οικογένειας Ζερβού, η Πηνελόπη Ζερβού έλαβε ένα ακόμη βραβείο για δύο κιλίμια, εκ των οποίων το πρώτο είχε ως κεντρικό θέμα το δέντρο της ζωής με δύο παγόνια και το δεύτερο μια εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας. Αναγνωρίζοντας τη σημασία της μακράς ιστορίας της υφαντικής στο χωριό, το 2019, η υφαντική τέχνη του Γερακίου εγγράφηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.

Τα σχέδια των κιλιμιών φέρουν συμβολική σημασία. Υφαντά δέντρα, λουλούδια, ζώα και φιγούρες που μαζεύουν ελιές, χορεύουν ή παίζουν μουσική απεικονίζουν το καθημερινό περιβάλλον της υφάντρας, καθώς και εκφράζουν ευχές για υγεία και ευτυχία. Τα παραδοσιακά σχέδια περιλαμβάνουν το δέντρο της ζωής, τον ήλιο, την καλλιγραφία, τη μαργαρίτα, το βυζαντινό, το τσακώνικο και το πλακάκι. Μέχρι πρόσφατα, οι υφάντρες χρησιμοποιούσαν νήματα από το μαλλί των αιγοπροβάτων που εκτρέφονταν στη γύρω περιοχή και στη συνέχεια τα έβαφαν με φυσικές βαφές χρησιμοποιώντας φυτά από τον Πάρνωνα.

Catalogue #06
Δέντρο της ζωής
Δέντρο της ζωής
Δέντρο της ζωής
Δέντρο της ζωής
Δέντρο της ζωής
Δέντρο της ζωής
Ήλιος
Ήλιος
Ήλιος
Αφηρημένη διακόσμηση
Καλλιγραφία
Καλλιγραφία
Μαργαρίτα
Βυζαντινό
Τσακώνικο
Πλακάκι

Σύγχρονη Υφαντική στο Γεράκι

Οι υφάντρες του Γερακίου καλωσορίζουν όλους τους επισκέπτες στο εργαστήριό τους, το Εργαστήρι, όπου μπορούν να δουν εξαιρετικά υφαντά έργα ιστορικής αξίας και εργαλεία υφαντουργικής, καθώς και σύγχρονα έργα. Το Εργαστήρι προσφέρει επίσης μαθήματα για παιδιά και ενήλικες.

Για επισκέψεις στο Εργαστήρι και για εγγραφή σε μαθήματα υφαντικής, επικοινωνήστε παρακάτω:

Χρυσούλα Σταματοπούλου, +30 697 6830619