Γεράκι

Το γραφικό χωριό Γεράκι, που ακουμπάει απαλά στις πλαγιές του Πάρνωνα στη Λακωνία, βρίσκεται περίπου 39 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Σπάρτης. Κατά τη διάρκεια των χιλιετιών, το Γεράκι έχει επωφεληθεί τόσο από το γεωργικό του περιβάλλον όσο και από τη στρατηγική του θέση. Τα εύφορα, πλούσια σε σίδηρο εδάφη που περιβάλλουν το χωριό έφεραν ευημερία στους κατοίκους του. Τις τελευταίες δεκαετίες, η κτηνοτροφία και η καλλιέργεια σιτηρών έχουν παραχωρήσει σχεδόν εξ ολοκλήρου τη θέση τους στην παραγωγή ελιάς, τον κύριο πυλώνα της σύγχρονης περιφερειακής οικονομίας.

Το χωριό επωφελήθηκε επίσης από τη θέση του στο σταυροδρόμι σημαντικών οδών που διασχίζουν τον Πάρνωνα – από τη Σπάρτη προς τη χερσόνησο του Μαλέα και από το εσωτερικό προς το Γύθειο, το αρχαίο λιμάνι της Σπάρτης, ή τη Σκάλα, τη σύγχρονη έδρα του Δήμου Ευρώτα. Δύο ψηλοί λόφοι – τα Δοντάκια (η τοποθεσία της ακρόπολης) και το Παλαιόκαστρο (το μεσαιωνικό κάστρο) – επιβεβαιώνουν τη σημαντική αρχαία και μεσαιωνική κληρονομιά του χωριού, ενώ τα κομψά πέτρινα σπίτια, οι περίτεχνες πύλες και η πλακόστρωτη πλατεία διατηρούν τα αποτυπώματα των πιο σύγχρονων πληθυσμών.



Δημοσιεύσεις για την Υφαντική στο Γεράκι

Sharon E. J. Gerstel και Σοφία Πιτούλη (επιμ.), Υφαίνοντας όνειρα. Κιλίμια από το Γεράκι, Λακωνίας, Αθήνα 2024.

Πολιτιστικός Σύλλογος Γερονθρών, Ιστορία και…ιστορίες της Κεντρικής Πλατείας Γερακίου (1790-1990), Πολιτιστικός Σύλλογος Γερονθρών, Γεράκι 2020.

Nikolaos Giannes, “Υφαντά του κόσμου. Η υφαντική τέχνη σε όλες της χώρες του κόσμου” (https://ifenokilimi.blogspot.com).

Νικόλαος Γιάννε, «Η υφαντική παράδοση στον όρθιο αργαλειό με τη μέθοδο της ταπισερί στους ιστορικούς οικισμούς του Πάρνωνα, Γεράκι Λακωνίας και Λεωνίδιο Αρκαδίας. Μέτρα διαφύλαξης και ενέργειες για την ένταξη στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO», Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Αθήνα 2017 (https://apothesis.eap.gr/archive/item/156960).

Τάσος Γριτσόπουλος, Ιστορία του Γερακίου, Έκδοσις του Συνδέσμου των εν Αττική Γερακιτών, Αθήνα 1982.

Φώτης Κόντογλου. Καστρολόγος. Αθήνα 1987.

Παναγιώτης Πουλίτσας, Λεύκωμα Γερακιού, Ένωση Απανταχού Γερακιτών, Αθήνα 1940.

Νίκος Ζαχαράκης, «Υφαίνοντας στο παρελθόν και το παρόν», Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2011.

Τι να κάνετε στο Γεράκι

Αφού επισκεφθείτε τη σχολή υφαντικής, ενημερωθείτε για τις βυζαντινές εκκλησίες του χωριού και το επιβλητικό κάστρο του. Για να επισκεφθείτε ένα δεύτερο σημαντικό κέντρο υφαντικής τέχνης στην περιοχή, ακολουθήστε τη γραφική διαδρομή μέχρι το Λεωνίδιο (1½ ώρα), όπου μπορείτε να επισκεφθείτε το αρχοντικό Τσούχλου (το σημερινό χώρο της υφαντικής σχολής του Λεωνιδίου) και να περιπλανηθείτε στα όμορφα δρομάκια του παραθαλάσσιου χωριού. Κοντά στο Γεράκι βρίσκονται επίσης οι οχυρωμένες βυζαντινές πόλεις της Μονεμβασιάς και του Μυστρά. Η διαδρομή προς το Γύθειο (μέσω της Σκάλας), οδηγεί τον επισκέπτη στην είσοδο της Μάνης, μιας απόκρημνης χερσονήσου που χαρακτηρίζεται από τα πυργοχώρια και τις πολυάριθμες βυζαντινές εκκλησίες. Στη Μάνη, προτείνεται μια στάση στην Αρεόπολη ώστε να περιπλανηθείτε στα πέτρινα στενά της, να ψωνίσετε από κάποιον παραδοσιακό φούρνο και να επισκεφθείτε το Μουσείο Πύργου Πικουλάκη. Το χωριό Πολύδροσο (Τσίντζινα), το οποίο βρίσκεται σε μικρή απόσταση με το αυτοκίνητο και διασχίζοντας τα βουνά από το Γεράκι, προσφέρει πολλά μονοπάτια πεζοπορίας. Στο χωριό Κοσμάς, 15 λεπτά από το Γεράκι, μπορείτε να επισκεφθείτε το Λαογραφικό Μουσείο καθώς και να ατενίσετε τη φυσική ομορφιά του Πάρνωνα από τη πλατεία του χωριού. Για μια μέρα στα τοπικά μουσεία, μπορείτε να επισκεφθείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης (το καινούργιο και πολύ σημαντικό μουσείο της Σπάρτης βρίσκεται υπό κατασκευή), το Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού καθώς και την Κουμαντάρειο Πινακοθήκη Σπάρτης.